S-classificaties en ESD voor werkschoenen en werklaarzen
De markering op je veiligheidsschoenen vertelt welke bescherming is getest. EN ISO 20345 beschrijft de eisen; de S-classificatie vat een combinatie daarvan samen. Hieronder lees je de klassen volgens EN ISO 20345:2022, inclusief de varianten met perforatiebescherming. ESD en comforttechnologieën worden apart uitgelegd: die betekenen niet hetzelfde als een veiligheidsklasse.
Lichtgewicht en sportief
Een sportieve vorm of een lichte schoen zegt op zichzelf niets over de beschermingsklasse. Ook een werksneaker kan een veiligheidsneus en perforatiebescherming hebben. De normmarkering maakt het verschil zichtbaar, niet het uiterlijk.
Zo lees je het overzicht
✓ = onderdeel van de genoemde klasse; — = niet door die klasse vereist. De tabel toont bij S1P, S3, S5 en S7 de metalen P-uitvoering. De niet-metalen varianten staan verderop. Alle genoemde klassen hebben een veiligheidsneus die afzonderlijk op 200 joule impact en 15 kilonewton compressie wordt getest.
| Eigenschap | SB | S1 | S1P | S2 | S3 | S4 | S5 | S6 | S7 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Veiligheidsneus: 200 J / 15 kN | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Slipweerstand basistest* | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Gesloten hiel** | — | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Antistatisch (A) | — | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Energieopname hiel (E) | — | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Metalen perforatiebescherming (P) | — | — | ✓ | — | ✓ | — | ✓ | — | ✓ |
| Bovenmateriaal: WPA | — | — | — | ✓ | ✓ | — | — | ✓ | ✓ |
| Volledige schoen: WR | — | — | — | — | — | — | — | ✓ | ✓ |
| Geprofileerde loopzool | — | — | — | — | ✓ | — | ✓ | — | ✓ |
| Volledig rubber/polymeer met dichtheidstest** | — | — | — | — | — | ✓ | ✓ | — | — |
* De basistest voor slipweerstand gebruikt keramische tegels met een zeepoplossing. SR betekent een aanvullende test op keramiek met glycerol. Voor speciaal schoeisel waarvoor de test niet toepasbaar is, bijvoorbeeld bepaalde zolen met spikes, bestaat de markering Ø. Geen van deze tests garandeert grip op iedere werkvloer.
** Dit overzicht betreft gebruikelijke schoenen en laarzen. Voor bepaalde lage rubber-/polymeerschoenen van vorm A bestaan uitzonderingen op gesloten hiel en dichtheid. Hybride constructies vallen buiten deze vereenvoudigde tabel.
P, PL en PS: wat vertelt de perforatiecode?
- P: metalen insert, beproefd met een testspijker met een diameter van 4,5 mm.
- PL: niet-metalen insert, beproefd met een testspijker met een diameter van 4,5 mm.
- PS: niet-metalen insert, beproefd met een testspijker met een diameter van 3,0 mm.
Dat levert S1P, S1PL en S1PS op; bij S3, S5 en S7 heten de niet-metalen varianten bijvoorbeeld S3L en S3S. Een kleinere testspijker is relevant voor dunne scherpe voorwerpen. De code betekent geen ondoordringbare zool: de vorm en kracht van een scherp voorwerp blijven van invloed.
2011 en 2022 niet door elkaar lezen
Bij EN ISO 20345:2011 komen SRA, SRB en SRC voor; de 2022-versie gebruikt de basistest en eventueel SR. De oude P-aanduiding maakte nog geen onderscheid tussen metalen en niet-metalen inserts zoals P, PL en PS nu doen. WRU is vervangen door WPA. S6 en S7 zijn toegevoegd voor combinaties met WR. FO bestond al als aanduiding. Bij EN ISO 20345:2011 hoorde brandstofoliebestendigheid van de loopzool bij de eisen voor S1 tot en met S5. In de 2022-versie is FO een optionele aanvullende eigenschap.
Het jaartal bij de norm hoort dus bij de uitleg van de code. EN ISO 20345:2022 heeft bovendien een wijzigingsblad A1:2024. Deze pagina licht de genoemde consumentenmarkeringen toe; zij vervangt niet de volledige normtekst of een taakgerichte beoordeling.
Aanvullende eigenschappen aflezen
Onderstaande codes beschrijven afzonderlijk geteste eigenschappen. Sommige horen al bij een S-classificatie, andere zijn optioneel. De combinatie van klasse en aanvullende codes vertelt dus meer dan het S-nummer alleen.
| Code | Geteste eigenschap | Praktische betekenis |
|---|---|---|
| AN | Enkelbescherming tegen impact | Beschermt de enkel bij een stoot; geen claim over het voorkomen van verzwikken. |
| M | Middenvoetbescherming | Aanvullende bescherming bovenop de voet, achter de veiligheidsneus. |
| CR | Snijweerstand | Geteste weerstand tegen insnijden in het schoenbovenwerk. |
| SC | Slijtvastheid van de overneus | Bescherming tegen slijtage aan de buitenkant van de neus. |
| LG | Laddergrip | Eisen aan de loopzool voor houvast op laddersporten. |
| SR | Aanvullende slipweerstand | Getest op keramische tegels met glycerol. |
| CI | Koude-isolatie van het zoolcomplex | Beperkt warmteverlies via de zool bij kou. |
| HI | Warmte-isolatie van het zoolcomplex | Beperkt warmtedoorgang via de zool. |
| HRO | Contacthitteweerstand van de loopzool | Betreft contact met een heet oppervlak. |
| FO | Brandstofoliebestendigheid van de loopzool | Gaat over de zool en brandstofolie, niet over brandbestendigheid. |
| WR | Waterweerstand van de volledige schoen | De samengestelde schoen wordt getest. |
| WPA | Waterpenetratie en -absorptie van het bovenmateriaal | Betreft het bovenmateriaal, niet de hele schoenconstructie. |
| A | Antistatische eigenschappen | Afvoer van elektrostatische lading; niet hetzelfde als ESD of elektrische isolatie. |
| C | Gedeeltelijk geleidend schoeisel | Lage elektrische weerstand voor ladingafvoer, geen isolatie tegen elektrische schok. |
| E | Energieopname in de hiel | Geteste schokdemping in het hielgebied. |
| P / PL / PS | Perforatieweerstand | Type insert en testspijker zoals boven de tabel uitgelegd. |
SB Veiligheidsschoenen
SB is de basis van EN ISO 20345. Naast de veiligheidsneus zijn er eisen aan onder meer materialen en ergonomische eigenschappen. SB alleen vereist geen gesloten hiel, antistatische werking of perforatiebescherming.
De normtest is geen garantie dat een schoen voor iedere voet comfortabel zit. Pasvorm blijft een afzonderlijke keuze.
Eigenschappen SB veiligheidsschoenen
- Veiligheidsneus: 200 J impact en 15 kN compressie
- Basiseisen aan materialen en ergonomische eigenschappen
- Slipweerstand volgens de basistest*
S1 Veiligheidsschoenen
S1 voegt een gesloten hiel, antistatische eigenschappen en energieopname in de hiel toe aan de basiseisen. Waterweerstand van het bovenmateriaal en perforatiebescherming horen niet standaard bij S1.
Het verschil met S1P zit dus niet in de veiligheidsneus, maar in de bescherming tegen scherpe voorwerpen onder de voet.
Eigenschappen S1 veiligheidsschoenen
- Veiligheidsneus: 200 J impact en 15 kN compressie
- Basiseisen aan materialen en ergonomische eigenschappen
- Slipweerstand volgens de basistest*
- Gesloten hiel
- Antistatische eigenschappen (A)
- Energieopname hiel (E)
S1P Veiligheidsschoenen
S1P is S1 met een metalen perforatiebestendige insert. Voor niet-metalen inserts gebruikt de 2022-versie S1PL of S1PS. Die varianten worden met verschillende testspijkers beproefd; de betekenis staat onder de tabel.
Deze combinatie biedt perforatiebescherming zonder dat WPA-waterweerstand vereist is. Dat is een functioneel verschil, geen vaste aanbeveling voor een hele beroepsgroep.
Eigenschappen S1P veiligheidsschoenen
- Veiligheidsneus: 200 J impact en 15 kN compressie
- Basiseisen aan materialen en ergonomische eigenschappen
- Slipweerstand volgens de basistest*
- Gesloten hiel
- Antistatische eigenschappen (A)
- Energieopname hiel (E)
- Perforatiebestendige metalen insert (P)
S2 Veiligheidsschoenen
S2 is S1 met weerstand tegen waterpenetratie en waterabsorptie van het bovenmateriaal: WPA. Dat gaat over het materiaal aan de buitenkant van de schoen, niet over waterdichtheid van de hele constructie.
S2 vereist geen perforatiebestendige insert. Bij scherpe voorwerpen op de ondergrond is dat een belangrijk verschil met S3.
Eigenschappen S2 veiligheidsschoenen
- Veiligheidsneus: 200 J impact en 15 kN compressie
- Basiseisen aan materialen en ergonomische eigenschappen
- Slipweerstand volgens de basistest*
- Gesloten hiel
- Antistatische eigenschappen (A)
- Energieopname hiel (E)
- Waterpenetratie en -absorptie bovenmateriaal (WPA)
S3 Veiligheidsschoenen
S3 combineert S2 met een metalen perforatiebestendige insert en een geprofileerde loopzool. S3L en S3S hebben niet-metalen inserts. De bescherming tegen water in het bovenmateriaal blijft WPA; waterweerstand van de volledige schoen is een afzonderlijke eigenschap.
S3 betekent niet automatisch bescherming tegen elektriciteit, chemische stoffen of hete oppervlakken. Zulke risico’s vragen andere of aanvullende eigenschappen.
Eigenschappen S3 veiligheidsschoenen
- Veiligheidsneus: 200 J impact en 15 kN compressie
- Basiseisen aan materialen en ergonomische eigenschappen
- Slipweerstand volgens de basistest*
- Gesloten hiel
- Antistatische eigenschappen (A)
- Energieopname hiel (E)
- Waterpenetratie en -absorptie bovenmateriaal (WPA)
- Perforatiebestendige metalen insert (P)
- Geprofileerde loopzool
S4 Veiligheidslaarzen
S4 is een categorie voor volledig rubberen of volledig polymere veiligheidsschoenen, waaronder laarzen. Bekende voorbeelden van polymeren zijn PU (polyurethaan) en PVC (polyvinylchloride). Ze hebben de basiseisen, antistatische eigenschappen en energieopname in de hiel. Voor de gebruikelijke laarsconstructie gelden ook een gesloten hiel en een dichtheidstest.
Bij nat werk is de gesloten rubber- of polymeerconstructie relevant. S4 geeft geen perforatiebescherming aan en is geen garantie tegen binnendringend water via de opening of bij beschadiging.
Eigenschappen S4 veiligheidslaarzen
- Veiligheidsneus: 200 J impact en 15 kN compressie
- Basiseisen aan materialen en ergonomische eigenschappen
- Slipweerstand volgens de basistest*
- Volledig rubber of polymeer
- Gesloten hiel bij gebruikelijke laarsvorm**
- Antistatische eigenschappen (A)
- Energieopname hiel (E)
- Dichtheidstest voor de laarsconstructie**
S5 Veiligheidslaarzen
S5 bouwt voort op de rubber- of polymeerconstructie van S4, bijvoorbeeld PU of PVC, en voegt een metalen perforatiebestendige insert en een geprofileerde loopzool toe. S5L en S5S zijn de varianten met niet-metalen inserts.
Zo combineert deze categorie de rubber- of polymeerconstructie met geteste weerstand tegen scherpe voorwerpen onder de voet.
Eigenschappen S5 veiligheidslaarzen
- Veiligheidsneus: 200 J impact en 15 kN compressie
- Basiseisen aan materialen en ergonomische eigenschappen
- Slipweerstand volgens de basistest*
- Volledig rubber of polymeer
- Gesloten hiel bij gebruikelijke laarsvorm**
- Antistatische eigenschappen (A)
- Energieopname hiel (E)
- Dichtheidstest voor de laarsconstructie**
- Perforatiebestendige metalen insert (P)
- Geprofileerde loopzool
S6 Veiligheidsschoenen
S6 combineert S2 met WR: waterweerstand van de schoen in samengestelde toestand. Dat is een andere test dan WPA, die alleen het bovenmateriaal betreft.
S6 vereist geen perforatiebescherming. De WR-test levert ook geen algemene garantie op een vast aantal minuten droog werken in water.
Eigenschappen S6 veiligheidsschoenen
- Veiligheidsneus: 200 J impact en 15 kN compressie
- Basiseisen aan materialen en ergonomische eigenschappen
- Slipweerstand volgens de basistest*
- Gesloten hiel
- Antistatische eigenschappen (A)
- Energieopname hiel (E)
- Waterpenetratie en -absorptie bovenmateriaal (WPA)
- Waterweerstand volledige schoen (WR)
S7 Veiligheidsschoenen
S7 combineert S3 met WR. Je krijgt dus een geprofileerde loopzool, perforatiebescherming en waterweerstand van de volledige schoen. De varianten heten S7L en S7S wanneer de insert niet van metaal is.
S7 is geen universeel hoogste of beste klasse: bijvoorbeeld kou-isolatie en contacthitteweerstand blijven afzonderlijke eigenschappen. De combinatie past bij andere risico’s dan alleen een droge werkvloer.
Eigenschappen S7 veiligheidsschoenen
- Veiligheidsneus: 200 J impact en 15 kN compressie
- Basiseisen aan materialen en ergonomische eigenschappen
- Slipweerstand volgens de basistest*
- Gesloten hiel
- Antistatische eigenschappen (A)
- Energieopname hiel (E)
- Waterpenetratie en -absorptie bovenmateriaal (WPA)
- Perforatiebestendige metalen insert (P)
- Geprofileerde loopzool
- Waterweerstand volledige schoen (WR)
Wat zijn ESD-werkschoenen?
ESD betekent electrostatic discharge: elektrostatische ontlading. ESD-schoeisel helpt lading via een daarvoor geschikte vloer af te voeren, zodat gevoelige elektronica minder risico loopt op schade. Antistatische schoenen voeren óók lading af; het verschil zit in de eisen en testmethode, niet in “wel of niet geleiden”. Een antistatische schoen voldoet daarom niet automatisch aan ESD-eisen.
Welke normen horen bij ESD-schoenen?
- EN IEC 61340-4-3 beschrijft hoe de elektrische weerstand van het schoeisel zelf wordt getest.
- EN IEC 61340-4-5 test de combinatie van persoon, schoenen en vloer. Het resultaat geldt voor die geteste combinatie.
- EN IEC 61340-5-1 beschrijft de eisen aan een ESD-beheersprogramma voor de bescherming van elektronica op de werkplek.
Een schoentest en een beoordeling van de hele ESD-werkplek hebben dus verschillende doelen. Deze ESD-normen vervangen de veiligheidsklasse van de schoen niet.
Wanneer moet je ESD-schoenen dragen?
Bij een ESD-werkplek vormen de persoon, schoenen en vloer samen het afvoersysteem. Een isolerende vloer kan die werking onderbreken. De ESD-functie is bedoeld voor bescherming van gevoelige producten en is geen elektrische isolatie voor werken onder spanning.
In een explosiegevaarlijke omgeving is het voorkomen van ontstekingsvonken een apart veiligheidsvraagstuk. Passende antistatische schoenen en kleding kunnen onderdeel zijn van de maatregelen. Alleen een ESD-logo bewijst niet dat de complete uitrusting en werkplek daarvoor geschikt zijn.
Technologieën voor sluiting en draagcomfort
Wat is Gore-Tex®?
GORE-TEX-schoeisel combineert een waterdichte constructie met ademend vermogen: het houdt water van buiten tegen en laat waterdamp ontsnappen. Gore test deze eigenschappen op langdurige werking. Dat betekent niet dat je voeten onder alle omstandigheden droog blijven, bijvoorbeeld als water via de schoenopening binnenkomt. Onderhoud en de staat van de schoen blijven van belang.
Bekijk onze werkschoenen met GORE-TEX.
Wat is het BOA® Fit systeem?
Het BOA Fit System maakt de sluiting met een draaiknop nauwkeurig verstelbaar. Veel uitvoeringen span je aan door de knop te draaien en maak je snel los door de knop uit te trekken. Er bestaan ook systemen die je losser draait. De bediening hangt dus af van het toegepaste BOA-systeem; trekken is geen universele instructie voor iedere uitvoering.
Bekijk onze werkschoenen met BOA- of draaisluiting.